UYANIŞ ANAOKULU ŞUBAT AYI REHBERLİK BÜLTENİ

ÇOCUKLARDA İNATLAŞMA VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI

İNATLAŞMA
İnatlaşma, her insanda zaman zaman görülebilen bir davranış veya tepki şekli olarak tanımlanabilir. Çocuklarda inatlaşma her yaş döneminde yoğun olarak görülebilir. Bağımsız birer birey olduklarının farkına varmaya başlamalarıyla birlikte, hayatı ve dünyayı keşfetme istekleri bu süreci yaşamalarına neden olur.
Çocuklar bu süreç içinde anne-babaları veya çevrelerindekiler ile her an ve her konuda çatışmaya girebilirler. Bir inatlaşma krizi içerisinde pek çok kez fikir değiştirdikleri de gözlemlenebilir. Bazen öyle anlar yaşanır ki çocuğun tam olarak ne istediği bile anlaşılamayabilir. Bu süreçte çocuğun tek bir amacı vardır: söylenilenin tersini yapmak. Kendisinin de bu dünyada var olduğunu, bağımsız bir birey olduğunu, kendi tercihlerini kendisinin yapabileceğini ispatlamanın yolu inatlaşmaktır. Bu olağan dönemin farkında olunmaması ebeveyn ve çocuklar arasında gereksiz çatışmalara, yıpranmaya ve yıpratmaya yol açabilir. 2 yaşından sonra dönem özelliği olarak inatlaşmanın zaman zaman yaşanabileceğini kendilerine hatırlatan ebeveynler ise bu konuda yaşanabilecek problemlerle daha rahat başa çıkabileceklerdir. Önemli olan, her çatışmadan bir yarar ile çıkabilmek ve ilişkileri yıpratmak yerine yeni vizyonlar kazandırabilmektir.
BAŞA ÇIKMA YOLLARI: NELER YAPILABİLİR?

• Yaşanacak tüm inatçılık durumlarında asla öfkelenmeden, soğukkanlılıkla yaklaşmak en yararlı davranış biçimi olacaktır. Derin bir nefes alıp onun “sizin çocuğunuz” olduğunu hatırlamanız, yumuşak ve uzlaşmacı bir ses tonuyla konuşmak size yardımcı olacaktır.
• Bu durumlarda amacı saptamak gereklidir. Amacın kimin güçlü olduğunu kanıtlamak olmadığı bilinmelidir. Amaç çocuğun, o anda elde edemeyeceği bir şeyden vazgeçmesini sağlamak olmalıdır.
• Örneğin çocuğunuz yemek yeme konusunda sizinle inatlaşabilir. “Çabuk yemeğini ye!” “Yemeğini ye yoksa babana söylerim!” gibi sert ve tehdit içeren ifadeler yerine “Yemeğini büyük çiçekli tabağında mı yoksa küçük yeşil tabağında mı istersin?” gibi uzlaşmacı, sakin ama kararlı ifadeler kullanmanız, hem ortamı sakinleştiren bir yaklaşım olacak hem de çocuğunuza alternatif sunarak kendi seçimini yapma mutluluğunu yaşatacaktır.
• İnatçılık başladığı anda çok fazla üzerine gitmemek de faydalı bir yöntemdir. (Bir köprüde iki keçi olmamak) Sakinleşene kadar beklemek yararlıdır.
• Çocukların bu dönemlerinde her isteklerine “hayır” dememeniz gerekir. Ne kadar çok “hayır” verirseniz o kadar çok “hayır” alırsınız. Sizin için olabilecekleri ve olamayacakları belirleyin.
• Örneğin; “Dişlerini fırçala!” ifadesi yerine “Hadi gel, dişlerimizi birlikte fırçalayalım.” İfadesi daha uygun hatta aranızdaki iletişimi geliştirecek bir ifade olacaktır. İfadeleri dikkatle seçmek faydalı olacaktır.
• Çocuğunuzun istediği şeyin neden yapılamayacağını basit bir şekilde açıklamak uygun olacaktır.
• Bu dönemde çocuğunuza karşı kararlı, tutarlı ama sevecen bir tavırla yaklaşmanız gereklidir. Çocuklar bu hassas dönemde haklı olup olmadığınızı anlamaz ama onunla nasıl konuştuğunuzu anlar.
• Her türlü çabaya rağmen inatlaşma devam ediyorsa, dikkatini başka bir yöne çekmek faydalı olacaktır. (Sakinleşene kadar ilgisini çekebilecek başka alternatifler denemek.)
• Yaşanan inatçılık krizlerinde seçenek sunmak önemlidir. Bu yöntemle onu bağımsız bir birey olarak tanıdığınızı, onun kararlarına saygı duyduğunuzu hissedecektir. Çocuğunuz, kendisiyle ilgili kararlar verebildiğini ve onun seçimine öncelik tanındığını düşünerek inatlaşmaktan vazgeçecektir. Siz de ebeveyn olarak makul birkaç seçenekten birini kabul ettirebildiğiniz için kendinizi daha iyi hissedeceksiniz.

UYANIŞ ANAOKULU

REHBERLİK SERVİSİ