Sayın Velimiz;
Bu ay sizlerle “aile tutum modelleri” ve bu modellerin çocuklarımızın kişilik gelişimi üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. “Aile” bir ilişkiler sistemidir.
Soyut anlamda kişiler arası ilişkileri içeren belli kuralları olan bir düzendir.
Neden Aile?

Aile bireylerinin çocukla olan etkileşimi,  çocuğun aile içindeki yerini belirlemektedir. Okul öncesi dönemde çocuk, sosyal birey olmayı öğrenirken aynı zamanda özdeşim yapacağı bir modele gereksinim duyar. Kişilik oluşumu için gerekli olan özdeşim,  aile içindeki yakın bir üye ile gerçekleşmektedir.
Genellikle özdeşim nesnesi:
Anne, Baba
Ağabey, Abla
Teyze, Hala
Dayı, Amca
Büyükanne, Büyükbaba olabilir.
Bu kişinin bozuk bir kişilik yapısına sahip olması halinde, olumsuz davranış örneğinin çocuğa yansıma olasılığı artmaktadır.

Çocuklarımıza karşı yaklaşımlarımızı belirleyen etkenler nelerdir?
- Anne ve babanın zihinlerindeki  çocuk modeli.(hayali  çocuk)
- Kendine güvenen anne ve babaların çocuk yetiştirmeleri,    çocuklarını nasıl yetiştireceklerini bilmeyen, güvensiz ve kendilerini yetersiz hisseden anne babalara oranla daha  başarılı ve olumludur.
- Anne ve babanın kendi çocukluk yıllarındaki deneyimleri.
- Aile içinde eşler arasındaki ilişkinin niteliği.
Ailenin çocuk yetiştirmedeki tutumunu ve çocuk yetiştirmeyle ilgili sorunlarını anlamak için “aile tutum modeli” ni bilmek yararlı bir yaklaşımdır.
SEVGİ; kabullenme, koruma, kollama ve sevecenlik gibi bütün olumlu duyguları içerir.
EĞİTİM ise; öğretilen herşeyi, verilen bilgileri, becerileri, yasakları, kuralları, inançları, değer yargılarını, görgü kurallarını ve insanın sosyalleşmesi için gerekli olan tüm toplumsal değerleri kapsar.

OLUMSUZ AİLE TUTUMLARINDA ailenin verdiği sevgi ya yetersiz ya aşırı, eğitim ise gevşek ya da sıkı olmaktadır.
Aşırı sevgi tutumunda;  Aile çocuğu sevgiye boğucu, aşırı koruyucu ve kollayıcıdır.   Bunun sonucu olarak çocukta; bağımlılık, güvensizlik gelişir, karşılaştığı her olayda anne-babasına yaslanır, onlara güvenir fakat kendisine güvensizdir.
Yetersiz sevgi tutumunda çocukta; Kendine ve çevreye karşı güvensizlik ve olumsuz duygular gelişir. Sevgi yetersizliğinin en aşırı ucu, çocuğu terk etmek veya kabullenmemektir. Yetersiz sevginin, aşırı sevgiye göre sonuçları daha ağır olmaktadır.

1. AŞIRI OTORİTER VE REDDEDİCİ AİLE TUTUMU
Çocuğa karşı bedensel ve ruhsal gereksinimlerini karşılamayacak kadar olumsuz duygular beslenilir,  Çocuğa şefkat, sevgi, sıcaklık verilmez, Her yaptığı eleştirilir, Çocuğun iyi yönleri değil olumsuz yönleri ortaya çıkarılır, Evde söz hakkı, özgürlük ve otorite anne babanındır, Çocuğun yaptığı herşey göze batar ve çocuk sürekli ceza alır, Yaptıkları olumlu olsa da, ceza almak korkusu ile bunları söyleyemez.

Aşırı Otoriter ve Reddedici Aile Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri
Çocuğun özgüveni gelişmez,
Pasif, silik, çekingen ve kolay etki altında kalan, kibar ve dürüst olmalarına karşın küskün, huysuz ve aşırı hassas bir yapıya sahip olabilmektedirler,
Sürekli eleştirilme veya dayak çocuğun ruhsal yapısını bozar,
Çocuk kolayca ağlamaya başlar. Arkadaşları ile uyumsuz ve kavgacı olabilir,
İleri yaşlarda sıkıntılar karşısında dayanaksız ve çaresiz kalır,
Bu çocuklar kötü muameleye maruz kalmaktan korktukları için anne ve babaya karşı uysal olmaktadır. Fakat içten içe anne babaya karşı düşmanlık duyguları geliştirirler,
?Kendi dışındaki insanlarla yeterli iletişimi kuramadıkları için saldırganlığı kendisine yönlendirebilirler,
Yeniliklere açık değildirler, yeni şeyler üretmeleri zordur,
Sürekli kusurları aranan çocuk streslidir ve stresliyken hata yapma olasılığı artar,
?Hata yapan kişilere hoşgörüsüzdürler.

2. AŞIRI HOŞGÖRÜLÜ AİLE TUTUMU
Çocuk merkezli bu tür ailelerde çocuğun yaptığı herşey hoşgörülür ve çocuk aşırı özgür bırakılır,
Çocuğa neyi yapıp neyi yapmaması gerektiği anlatılmaz. Hiçbir zaman kesin kurallar belirtilmez.
Çocuk kendisine zarar verebilecek davranışlarda bile etkili denetimden uzaktır, uyarılmaz,
Anne babalar sadece çok büyük bir problem olduğunda sert çıkışlarda bulunur, göz dağı verirler.
Bazen ceza da verirler ama nedenini açıklamazlar.

Aşırı Hoşgörülü Aile Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri
Çocuklar bir süre sonra anne babasını denetim altına alır, onları tehdit ederler. Dedikleri olmayınca da tehditlerini uygularlar, 
Eleştiriye açık olmadıkları için kendilerini geliştiremezler,
Kuralsızlığa alışan çocuklar, okuldaki kurallarla karşılaşınca okula ve arkadaş çevresine uyum sağlamakta zorluk çekebilirler,
Her istediğini elde ettikleri için belli bir süre sonra doyumsuzluk yaşamaya başlarlar. Doyumsuzlukları, ileride zararlı alışkanlıklar edinmelerine sebep olabilir,
Çocuklar bir süre sonra anne babasını denetim altına alır, onları tehdit ederler. Dedikleri olmayınca da tehditlerini uygularlar, 
Eleştiriye açık olmadıkları için kendilerini geliştiremezler,
Kuralsızlığa alışan çocuklar, okuldaki kurallarla karşılaşınca okula ve arkadaş çevresine uyum sağlamakta zorluk çekebilirler,
Her istediğini elde ettikleri için belli bir süre sonra doyumsuzluk yaşamaya başlarlar. Doyumsuzlukları, ileride zararlı alışkanlıklar edinmelerine sebep olabilir,  Bencil, sorumsuz, kırılgan, her dediğinin anında olmasını isteyen, sabırsız, şımarık, anti sosyal olabilirler, Sosyal ortama girdiğinde ve her dediğinin olmadığını görünce hayal kırıklığına uğrar, kendi iç kabuğuna çekilebilir ya da agresif olabilirler, Her isteklerini yaptırmayı alışkanlık haline getirir ve zamanla kural tanımazlar.

3. AŞIRI KORUYUCU AİLE TUTUMU
Otoriter aile tipine çok benzer. Aralarındaki fark bu aile tipinde şefkat, koruma güdüsü disiplinin önünde gelir,
Çocuğa gereğinden fazla özen ve kontrol gösterilir,
Çocuğun kendi yapması gereken işler bile   anne babalar tarafından yapılır,
Kazandırmak istedikleri davranışları duygu sömürüsü ve aşırı şefkat yöntemini kullanarak geliştirirler, Çocuğa bir bebek gibi bakıldığı halde, kendisinden beklenenler çoktur.  Hiçbir şey esirgenmez; özel dersler aldırılır, çeşitli olanaklar sağlanır. Buna karşılık çocuktan ileri  düzeyde başarı beklenir.

Aşırı Koruyucu Aile Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri
Bu tutumla yetiştirilen çocukların nevrotik olma olasılıkları çok yüksektir. Bu beklenti, sevgi ile beraber sunulduğundan çoğunlukla çocuklar tarafından kolay benimsenir ve benliğe sindirilir.Çocuk aşırı duygusal olur,İleri yaşlarda bile etrafına bağımlı olur,Toplum içinde kendi başına iş yapma cesaretini bulamaz,çekingen,sakar olabilir, Çocuk anne babasından ayrı kalamaz ileri yaşlarda bile sürekli anne babasının yanında olmak ister.

4.İLGİSİZ VE KAYITSIZ AİLE TUTUMU
Bu durum yoksul ve kalabalık ailelerde gözlenir. Çocuğa düşen sevgi ve ilgi payı azdır. Çocuğun eğitimi de yetersizdir. Çocuk kendi yolunu bulmaya çalışır.Çocuk pasif ve donuktur. Bu tutumda da disiplinsizlik söz konusudur, ancak disiplinsizliğin buradaki nedeni sorumsuzluk ve ilgisizliktir. Hazır olmadığı çağlarda bağımsızlığa zorlama vardır. Çocuğun sorumluluklarından kaçma vardır.
Ana baba çocuğa örnek bir model olamaz. Çocuğun dünyasına girmek gibi bir kaygıları yoktur.

İlgisiz, Kayıtsız Aile Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri
Anne babasının dikkatini çekmek için alışılmadık davranışlar sergiler,
Aile çocuğa model olamadığı için çocuk kendine başka modeller seçer. Çocuk vaktinin tümünü arkadaşlarıyla geçirir,
Erken yaşta çocuk zararlı alışkanlıklar edinmeye meyilli olur.
5. TUTARSIZ AİLE TUTUMU
Genellikle genç ebeveynlerde ve ilk çocuğun yetiştirilmesinde görülür, eşlerin çocuk yetiştirmeye farklı bakmaları ve bunu çocuğa yansıtmaları temel sebeptir, çocuğun yaptığı bir davranış bazen çok sert bir tepki alabilirken, bazen de çok olumlu karşılanabilmektedir.

Tutarsız Aile Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri
Bir davranışının kimi zaman ödüllendirilmesi kimi zamanda cezalandırılması çocukta cezanın anlamı ve suçun niteliği hakkında kuşkular uyanmasına neden olur. Ne zaman, nerede, ne yapacağını bilemezler,
Kendi görüş ve düşüncelerini aktaramazlar,
Çocuk inatçı, asi ve hırçın olabileceği gibi içine kapalı ve pısırık olabilir,
Zamanla çevrelerindeki insanlara güvenmeyen, her şeyden şüphelenen, kararsız bir kişilik yapısı geliştirebilirler, Çocukta dikkat eksikliği olabilir, Çocukta yalan söyleme gibi hastalıklar başlayabilir, Çocuk anne veya babadan birisine çok yaklaşırken diğerinden uzaklaşabilir.

6. KABUL EDİCİ, GÜVEN VERİCİ VE DEMOKRATİK AİLE TUTUMU
Çocuk tüm yönleriyle kabul edilir, Çocuğa yol gösterir ama alacağı kararlar konusunda serbest bırakır, Aile içinde kurallar ve sınırlar herkes için ve hep birlikte belirlenir ve bu sınırlar içinde çocuk özgürdür,  Kuralların mantıklı açıklaması yapılır, Aileyi ilgilendiren kararlar birlikte alınır. Her konuda çocuğun düşünce ve fikirleri dinlenir, Anne-baba birbirlerine ve çocuklarına karşı olan duygularında net ve açıktır.

Demokratik Anne Baba Tutumunun Çocuğun Kişilik Gelişimine Etkileri
Demokratik ve güven verici bir ortam da yetişen çocuk, kendine ve çevresine saygılı, sınırları bilen, yaratıcı, aktif, fikirlere saygı duyan, fikirlerini rahatlıkla söyleyebilen, kişilik ve davranışları açısından dengeli, sorumluluk duyguları gelişmiş, hoşgörülü ve mutludur, Anne babanın tutarlı ve kararlı tutumu çocuğun kendisine ve çevresindekilere güven duygusunu geliştirir, Karar vermeye ve kendi başına işler yapmaya alışan çocuk, ilerde rahatlıkla kendi adına kararlar alır,
Kendi haklarını savunurken başkalarının haklarına da saygı duyar.

                                                  UYANIŞ ANAOKULU REHBERLİK SERVİSİ